Mevzuat ve rehber
YEKA şartnamesi saha güvenliğini kime yüklüyor; 7.5 maddesi ne diyor, ne demiyor?
Desecure Technology · 18 Kasım 2026 · 10 dakika okuma

YEKA GES-2026 ve YEKA RES-2026 şartnamelerinin 7.5 maddesi, can, mal ve çevre emniyetine yönelik her türlü güvenliğin sağlanmasını sözleşmeyi imzalayan şirketin sorumluluğuna bırakır. Şartname bu güvenliğin nasıl sağlanacağını tarif etmez: 12 Kasım 2026 itibarıyla incelediğimiz üç şartnamede (GES-2026, RES-2026, RES-2025) kamera, çit, özel güvenlik, güvenlik görevlisi ve bekçi kelimeleri geçmiyor.
YEKA şartnamesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bir YEKA ihalesi (resmi adıyla yarışma) için yayımladığı belgedir; yenilenebilir enerji kaynak alanının ve bağlantı kapasitesinin hangi kurallarla tahsis edileceğini yazar [1]. Bakanlık duyurularına göre 2026 ihalelerinde 18 saha için toplam 2.285 MW kapasite tahsis edildi [11]. 7.5 maddesi bu ihalelerin güneş ve rüzgar şartnamelerinde aynı cümlelerle duruyor.
Şartname ve yönetmelik saha güvenliği için ne yazıyor?
YEKA şartnamesinin 7.5 maddesi ne diyor?
Madde, güneş şartnamesinin "GES'e ilişkin diğer hükümler" başlıklı 7. bölümünde yer alıyor ve üç cümleden oluşuyor:
"7.5. Can, mal ve çevre emniyetine yönelik her türlü güvenliğin sağlanması, ilgili idarelere gerekli izin başvurularının yapılması Yarışmayı Kazanan'ın sorumluluğundadır. Yarışmayı Kazanan tüm doğrudan ve dolaylı faaliyetleri çerçevesinde her türlü iş sağlığı güvenliği tedbirlerinin ve çevresel tedbirlerin alınmasından, üçüncü taraflar nezdinde oluşabilecek zararlar dahil olmak üzere, bizzat sorumludur. Yarışmayı Kazanan, bu konuda her ne ad altında ve hangi nedenle olursa olsun, meydana gelen zararları Bakanlığa rücu edemez."
YEKA GES-2026 Şartnamesi, m.7.5, s.11 [1]
"Yarışmayı Kazanan" şartnamenin kendi terimidir ve 2. bölümde tanımlanır: "Sözleşme'yi imzalayan ve Yarışma konusu İşleri yüklenen ve taahhüt eden tüzel kişiyi" ifade eder (m.2, 19 numaralı tanım, s.2) [1]. Maddenin muhatabı, YEKA ihalesinde kapasite tahsis edilen ve sözleşmeyi imzalayan şirkettir.
Cümleler tek tek okunduğunda maddede dört ayrı ifade var:
| Maddedeki ifade | Metnin söylediği |
|---|---|
| "her türlü güvenliğin sağlanması" | Can, mal ve çevre emniyeti tek cümlede, kapsam daraltılmadan sayılıyor |
| "ilgili idarelere gerekli izin başvurularının yapılması" | İzin başvurusu da aynı şirketin işi; hangi izinler olduğu sayılmıyor |
| "bizzat sorumludur" | İş sağlığı güvenliği ve çevre tedbirleri, üçüncü taraflar nezdindeki zararlar dahil |
| "Bakanlığa rücu edemez" | Meydana gelen zararların Bakanlığa rücu edilemeyeceği yazılı |
Bir önceki madde de aynı kelimeyi kullanır: 7.4'e göre santralin şebekeye bağlanmasında "can/mal emniyetinin sağlanması esastır" [1]. O madde bağlantıyı ve proje onayını, 7.5 ise sahadaki güvenliğin tamamını konu alır.
Rüzgar (RES) şartnamesinde güvenlik maddesi güneş şartnamesiyle aynı mı?
Aynı. Üç şartnamenin 7.5 maddesini yan yana koyduk; cümleler kelimesi kelimesine örtüşüyor. Fark yalnız sayfa numarasında ve bölüm başlığındaki "GES" ya da "RES" kelimesinde.
| Şartname | Madde | Sayfa | Resmi bağlantı |
|---|---|---|---|
| YEKA GES-2026 Şartnamesi (yarışma ilanı: Resmî Gazete 11.07.2026, sayı 33307) | 7.5 | 11 | enerji.gov.tr, PDF |
| YEKA RES-2026 Şartnamesi (yarışma ilanı: Resmî Gazete 11.07.2026, sayı 33307) | 7.5 | 10 | enerji.gov.tr, PDF |
| YEKA RES-2025 Şartnamesi, zeyilnameli metin (yarışma ilanı: Resmî Gazete 09.09.2025, sayı 33012) | 7.5 | 10 | enerji.gov.tr, PDF |
Şartname metninde kamera, çit ya da güvenlik görevlisi geçiyor mu?
Geçmiyor. Madde "her türlü güvenliğin sağlanması" diyor; şartnamenin başka bir bölümü yöntemi anlatıyor mu diye üç PDF'in tamamını, ana metni ve ekleri ayrı ayrı taradık. Aradığımız beş kelimenin hiçbiri çıkmadı.
| Aranan kelime | GES-2026 ana metin (s.1-15) | GES-2026 ekler (s.16-35) | RES-2026 ana metin (s.1-14) | RES-2026 ekler (s.15-29) | RES-2025 ana metin (s.1-14) | RES-2025 ekler (s.15-33) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| kamera | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| çit | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| özel güvenlik | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| güvenlik görevlisi | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| bekçi | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Sayım 12 Kasım 2026'da, Bakanlığın sitesinden aynı gün indirilen PDF'lerin metin katmanında, büyük ve küçük harf ayrımı yapılmadan yapıldı. "Tel örgü" ve "ihata" kelimelerini de aradık; onlar da geçmiyor.
"Güvenli" kökü her şartnamede dört kez geçiyor. İkisi 7.5 maddesinin içinde. Diğer ikisi saha güvenliğiyle ilgili değil: başvuru belgeleri arasındaki "Sosyal Güvenlik Kurumu Prim Borcu Yoktur" yazısı (s.3) ve ekipmanın "sağlıklı ve güvenli olduğunu gösteren" CE işareti (s.9). "Gözetim" kelimesi bir kez, ilerleme raporlarını hazırlayacak "akredite gözetim ve/veya belgelendirme kuruluşları" anlamında geçiyor (m.4.1, s.7) [1][2][3].
Şartnamede güvenliğe komşu sayılabilecek yükümlülük sigortadır. 9.1 maddesi, şirketin yükümlülükleri arasında "Üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet sigortası yaptırmak" ve "Mer'i mevzuat kapsamında gerekli sigortaları yaptırmak" bentlerini sayar (bent 11 ve 12; GES-2026 s.14, RES-2026 s.13) [1][2].
Metinde ne geçiyor, ne geçmiyor?
Geçiyor: Güvenliğin tamamı için tek sorumlu (m.7.5). İzin başvurularının aynı şirkette olduğu (m.7.5). Zararların Bakanlığa rücu edilemeyeceği (m.7.5). Üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası (m.9.1).
Geçmiyor: Kamera, çit, özel güvenlik, güvenlik görevlisi, bekçi kelimeleri. Güvenlik planı ya da güvenlik raporu ifadeleri. Güvenlik için ayrı bir tarih. 7.5 maddesindeki "gerekli izin başvuruları"nın hangi izinler olduğu.
Bakmadığımız metinler: Şirketle imzalanan YEKA sözleşmesinin metni, YEKA GES-2025 şartnamesi, 2025 öncesi şartnameler ve eklerdeki harita görsellerinin içindeki yazılar bu sayımın dışındadır. Sayım, başka mevzuatın saha için ne istediğini de göstermez.
YEKA Yönetmeliği saha güvenliğini düzenliyor mu?
Şartnamenin dayandığı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliğinin 2016 tarihli ilk metninde "güvenlik" kelimesi bir kez, ulusal güvenlik anlamında geçiyor: "YEKA'da ulusal güvenlik ile ilgili haller dışında bu kaynaktan yararlanmayı engelleyici nitelikte işlem tesis edilemez." (m.18/1-c) [4]. Maddenin başlığı "YEKA'ların korunması ve kullanılması"dır; aynı fıkranın ilk bendi neyin korunduğunu yazar: "YEKA'da kullanılacak kaynağın doğallığının muhafaza edilmesi ve devamlılığının sağlanması esastır."
Yönetmeliği değiştiren beş metni de açtık (Resmî Gazete 11.04.2017, 31.12.2019, 09.04.2021, 05.10.2024 ve 09.12.2025). Beşinde de "güvenlik", "emniyet", "kamera" ve "çit" kelimeleri geçmiyor [5][6][7][8][9]. 18. maddeye yalnız 2024 tarihli metin dokunuyor: (c) bendinin ikinci cümlesindeki "Bakanlığın" ibaresini "Genel Müdürlüğün" yapıyor; yukarıda alıntıladığımız iki cümle değişmiyor [8]. Yönetmeliğin resmi konsolide metnini okumadık; 2021'den sonra 2024 ve 2025 metinleri dışında değişiklik yapılıp yapılmadığını resmi bir listeden teyit etmedik. Okuduğumuz metinlerde saha güvenliğinin yazılı olduğu yer yönetmelik değil, şartnamenin 7.5 maddesidir.
Sözleşmeden sonraki 30 günlük iş programında güvenlik nereye yazılır?
Şartname iş programında güvenlik için bir yer göstermiyor. Önce süreler: şartnamede iki ayrı 30 günlük süre var ve biri ötekiyle karıştırılabiliyor. İhaleden işletmeye bütün sürelerin takvimi YEKA sahasında güvenlik ne zaman planlanır? yazısındadır.
- Sözleşme imzası (m.3.4.1). Davet edilen şirket, davet yazısının tebliğinden itibaren "azami 30 (otuz) gün içerisinde" sözleşmeyi imzalar [1].
- İş programı (m.4.1). "Sözleşme imzası sonrasında yürütülecek faaliyetler" başlıklı 4. bölümün ilk maddesi: "Yarışmayı Kazanan, Sözleşme imza tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde GES için asgari; proje geliştirme, tedarik, inşaat/kurulum ve işletmeye alma vb. aşamalarını içeren detaylı İş programını Genel Müdürlüğe sunar." (GES-2026 s.7; RES-2026'da "RES için" ifadesiyle, s.7) [1][2]
- İlerleme raporu (m.4.1). Aynı madde devam eder: "İş programına uygun ilerleme raporları üçer aylık dönemler halinde Genel Müdürlüğe sunulur."
Buradaki Genel Müdürlük, şartnamenin tanımına göre Enerji İşleri Genel Müdürlüğüdür (m.2, s.2).
4.1 maddesi bir güvenlik başlığı saymıyor. Saydığı dört aşamayı "asgari" ve "vb." kelimeleriyle veriyor, programı da "detaylı" diye niteliyor; liste kapalı değil. Bizim okumamız şu: güvenlik bu aşamaların içine bir iş kalemi olarak yazılabilir. Şartnamede güvenliğin iş programına yazılmasını isteyen ya da buna engel olan bir ifade görmedik.
"7.5 maddesini nasıl karşılayacaksınız?" sorusu geldiğinde elde ne olmalı?
Madde sorumluyu yazıp yöntemi boş bıraktığı için bu sorunun şartnamede hazır bir cevabı yok. Soru kimden gelirse gelsin, cevabı şirketin kendi belgeleri verir. Aşağıdaki beş soru o belgelerin var olup olmadığını yoklamak içindir:
- Kim sorumlu? Madde "bizzat sorumludur" diyor. Şirket içinde bu işin sahibi isim ve unvanla yazılı mı?
- Hangi aşamada? İş programındaki dört aşamanın (proje geliştirme, tedarik, inşaat/kurulum, işletmeye alma) ve işletme döneminin her biri için güvenlik işi ayrı tanımlı mı?
- Hangi kayıtla? Sahaya giriş çıkış, olay ve alarm kayıtları tutuluyor mu, ne kadar süre saklanıyor?
- Hangi izinle? Madde "ilgili idarelere gerekli izin başvurularının yapılması"ndan söz ediyor. Seçilen güvenlik yöntemi için hangi idareye başvurulacağı ve başvurunun kimde olduğu belli mi?
- Kime raporlanıyor? Güvenlik olayları şirket içinde kime, hangi sıklıkla gidiyor; üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortasının (m.9.1) bildirim süreciyle bağı kurulu mu?
Özel güvenlik izni şartnamede geçiyor mu?
Geçmiyor. 7.5 maddesi hangi izinlerden söz ettiğini saymıyor; şartnamenin izin süreçlerini adıyla andığı yerde "Önlisans, Lisans, Çevresel Etki Değerlendirmesi, vb. izin süreçleri" yazıyor (m.9.1, bent 4, GES-2026 s.13) [1].
Özel güvenlik görevlisi çalıştırmanın ya da bu hizmeti bir güvenlik şirketine gördürmenin kuralı ayrı bir metinde, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanundadır. Kanunun 3. maddesinin ilk cümlesi şöyledir: "Kişilerin silahlı personel tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlıdır." Aynı madde iznin talep üzerine verildiğini yazar: "Kişi ve kuruluşların talebi üzerine, koruma ve güvenlik ihtiyacı dikkate alınarak, güvenlik hizmetinin istihdam edilecek personel eliyle sağlanmasına, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulmasına ya da bu hizmetin güvenlik şirketlerine gördürülmesine izin verilir." [10]
İznin adımları ve il özel güvenlik komisyonunun neye karar verdiği ayrı bir yazıdadır: Enerji santralinde özel güvenlik zorunlu mu?
Desecure bu konuda ne yapar?
7.5 maddesinin bıraktığı boşluk bir yöntem boşluğudur: sorumlu belli, sahada neyin nasıl izleneceği ve hangi kaydın tutulacağı şirkete bırakılmış. Desecure'un yayımladığı bilgiye göre Desecure Technology, enerji sahalarında çevre güvenliği, erişim kontrolü, video analizi ve 7/24 uzaktan izlemeyi tesisin risk yapısına göre bir araya getiriyor; altyapı kurulmadan önceki dönemde mobil izleme birimleri kullanıyor. İzleme, alarm doğrulama ve saha hizmetini veren şirket Desecure Özel Güvenlik'tir. Ayrıntı enerji ve yenilenebilir tesisler sayfasında ve enerji tesislerinde güvenlik operasyonu yazısında.
Sıkça sorulan sorular
YEKA şartnamesi kamera ya da güvenlik görevlisi şartı koşuyor mu?
İncelediğimiz üç şartnamede (GES-2026, RES-2026, RES-2025) kamera, çit, özel güvenlik, güvenlik görevlisi ve bekçi kelimeleri 12 Kasım 2026 itibarıyla geçmiyor. Şartname güvenliğin sağlanmasını şirketin sorumluluğuna bırakıyor (m.7.5), yöntemi tarif etmiyor. Bu tespit yalnız şartname metni içindir; başka mevzuatı kapsamaz.
Şartnameye göre saha güvenliğinin sorumlusu kim?
Şartnamenin muhatabı "Yarışmayı Kazanan"dır; tanımı "Sözleşme'yi imzalayan ve Yarışma konusu İşleri yüklenen ve taahhüt eden tüzel kişi"dir (GES-2026, m.2). 7.5 maddesinde bu şirket için "bizzat sorumludur" ifadesi geçer. İncelediğimiz üç şartnamede "yüklenici", "alt işveren" ve "taşeron" kelimeleri geçmiyor; şirketin kendi yüklenicileriyle ilişkisine dair bir madde görmedik.
İş programı kime, ne zaman sunulur?
Sözleşme imza tarihinden itibaren 30 gün içinde Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne sunulur (m.4.1). Program en az proje geliştirme, tedarik, inşaat/kurulum ve işletmeye alma aşamalarını içerir; ilerleme raporları üçer aylık dönemlerle verilir.
Rüzgar ve güneş şartnamesi arasında güvenlik maddesinde fark var mı?
Yok. 7.5 maddesi GES-2026, RES-2026 ve RES-2025 şartnamelerinde aynı cümlelerle yer alıyor. Madde güneş şartnamesinde 11., rüzgar şartnamelerinde 10. sayfadadır.
YEKA Yönetmeliğinde saha güvenliği maddesi var mı?
Yönetmeliğin 2016 tarihli ilk metninde "güvenlik" kelimesi yalnız 18. maddede, ulusal güvenlik anlamında geçiyor. Okuduğumuz beş değişiklik metninde (2017, 2019, 2021, 2024, 2025) kelime hiç geçmiyor. Resmi konsolide metni okumadık.
Kaynakça
- T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Güneş Enerjisine Dayalı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları ve Bağlantı Kapasitelerinin Tahsisine İlişkin Şartname (YEKA GES-2026 Şartnamesi). m.2 (s.2), m.3.4.1 (s.6-7), m.4.1 (s.7), m.7.4 ve m.7.5 (s.11), m.9.1 bent 4 (s.13), bent 11 ve 12 (s.14). https://enerji.gov.tr/Media/Dizin/BHIM/tr/Duyurular//YEKA_GES-2026_Sartname_202607111131.pdf (erişim: 12 Kasım 2026)
- T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Rüzgar Enerjisine Dayalı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları ve Bağlantı Kapasitelerinin Tahsisine İlişkin Şartname (YEKA RES-2026 Şartnamesi). m.4.1 (s.7), m.7.5 (s.10), m.9.1 bent 11 ve 12 (s.13). https://enerji.gov.tr/Media/Dizin/BHIM/tr/Duyurular//YEKA_RES-2026Sartname_202607111136.pdf (erişim: 12 Kasım 2026)
- T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, YEKA RES-2025 Şartnamesi (zeyilnameli metin). m.7.5 (s.10). https://enerji.gov.tr/Media/Dizin/BHIM/tr/Duyurular//YEKA RES-2025 Şartname Metni Zeyilnameli_202510312259.pdf (erişim: 12 Kasım 2026)
- Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği, Resmî Gazete 09.10.2016, sayı 29852 (ilk metin). m.18/1-a ve m.18/1-c. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/10/20161009-1.htm (erişim: 12 Kasım 2026)
- Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik, Resmî Gazete 11.04.2017, sayı 30035. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/04/20170411-1.htm (erişim: 12 Kasım 2026)
- Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete 31.12.2019, sayı 30995 (4. Mükerrer). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/12/20191231M4-5.htm (erişim: 12 Kasım 2026)
- Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete 09.04.2021, sayı 31449. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/04/20210409-9.htm (erişim: 12 Kasım 2026)
- Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete 05.10.2024, sayı 32683. m.17 (Yönetmeliğin m.18/1-c bendindeki ibare değişikliği). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/10/20241005-2.htm (erişim: 12 Kasım 2026)
- Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete 09.12.2025, sayı 33102. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251209-5.htm (erişim: 12 Kasım 2026)
- 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, m.3. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5188.pdf (erişim: 12 Kasım 2026)
- T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, YEKA RES-2026 ve YEKA GES-2026 yarışmalarına ilişkin duyurular (2-3 Kasım 2026). https://enerji.gov.tr/haber-detay?id=31958 ve https://enerji.gov.tr/haber-detay?id=31961 (erişim: 12 Kasım 2026)
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir. Metinlerin güncel halini resmi kaynaktan kontrol edin.

